ROW Les 3

  • Terugblik.

  • Tomas Kuhn, The structure of scientific revolution.

 

 

 

Vries, G. de (1995), De ontwikkeling van wetenschap. Groningen: Wolters-Noordhoff.

Terugblik blz 9 – 96.

 

Een standaardbeeld van de wetenschap kristalliseert zich uit.

 

Paradigma’s wisselen elkaar af.

 

Hoofdprobleem tot in de jaren zestig van de vorige eeuw:

 

INDUCTIE EN DEMARCATIE

Strijd om de waarde die aan empirie toegekend moet worden speelt hierbij steeds een belangrijke rol:

rationalisme of empirisme.

[Descartes – Hume - Kant]

Popper stelt inductie op losse schroeven en definieert daarmee wetenschap opnieuw: wetenschap moet toetsbaar of  falsifieerbaar zijn.

 

Vanaf het eind van de vorige eeuw verschuift de aandacht voor kennistheorie vrijwel als vanzelf naar aandacht voor anthropologie van de wetenschap

van

context of justification

naar

context of discovery

  

 

In schema:

 

Paradigma’s in kernwoorden

Aristoteles

Kwaliteiten in licht van teleologie.

Common sense.

Vraag naar wezen der dingen.

Methode vd wetenschap: deductief. Premissen o.g.v. common sense/inductie.

Galilei/Newton

Kwantiteiten/theorie moet kloppen.

Mathematise-ring vh wereldbeeld.*

Inductie/deductie.

Common sense geproblematiseerd

Bacon

Kwantitatief/experiment-en (bevestigen).

Mechanisering; nieuwe feiten ontdekken.

Inductie/Observa-ties centraal.

Descartes en Hume

Zoeken naar zeker fundament van de wetenschap: ratio (denken) of impressies (empirie); Kant vindt uitweg (?).

De geest als spiegel van de natuur.

Planck/Einstein

Relativiteit (van ruimte en tijd). Afscheid vh mechanistische wereldbeeld.*

Postulaten en hypothesen centraal.

Von Hofmannsthal:

'Es ist den Menschen im Allgemeinen nicht gegeben zu sehen was ist.' (Jahrhundertwende; Gedicht: Was ist die Welt?[i])

Carnap, Wittgenstein e.a.

Via taal en protocolzinnen zoeken naar rockbottom of knowledge.

Linguistic turn*

Zoeken naar:

Aufbau der Welt.

Justification via verificatie en confirmatie.

(Geldigheid van uitspraken.)

Popper

Falsificatie (in het moeras vd wetenschap).[ii]

Groei van kennis (er is geen rockbottom).

Hypothesen o.g.v. evidenties (basiszinnen).

Deductie.

Kuhn

Geen falsificatie, maar hooguit puzzle-solving in kader van paradigma, waar consensus over bestaat.

Geen groei van kennis in absolute zin.

Anthropologi-sering vh wereldbeeld.*

De wereld verandert met de paradigma’s mee.

 

 

 

[i] Hugo von Hofmannsthal

Was ist die Welt?

Was ist die Welt? Ein ewiges Gedicht,
Daraus der Geist der Gottheit strahlt und glüht,
Daraus der Wein der Weisheit schäumt und sprüht,
Daraus der Laut der Liebe zu uns spricht

Und jedes Menschen wechselndes Gemüt,
Ein Strahl ists, der aus dieser Sonne bricht,
Ein Vers, der sich an tausend andre flicht,
Der unbemerkt verhallt, verlischt, verblüht.

Und doch auch eine Welt für sich allein,
Voll süß-geheimer, nievernommner Töne,
Begabt mit eigner, unentweihter Schöne,

Und keines Andern Nachhall, Widerschein.
Und wenn du gar zu lesen drin verstündest,
Ein Buch, das du im Leben nicht ergründest.

Zie: www.duits.de/literatuur/jahrhundertwende  

 

[ii] Poppers afwijzing van de het bestaan van een  “zuivere spiegel” en inductie,  als wegen om  wetenschappelijke kennis te verwerven, zet de deur open voor een nieuw begrip van “empirie”. Ervaring en kennis op grond daarvan zijn altijd voorlopig en kunnen nooit een rockbottom van harde wetenschap zijn. Alles berust ten diepste op afspraken en  conventies. Hiermee is de weg vrij voor Kuhns these, dat feiten in de wetenschap niet bestaan, maar door gemeenschappen van wetenschappers worden gemaakt.